Τελευταία ενημέρωση:
Αν έχετε αγοράσει έναν επεξεργαστή υψηλών προδιαγραφών τα τελευταία χρόνια, θα γνωρίζετε ότι η απόδοση έχει το τίμημά της: τη θερμότητα. Πρόσφατα γράψαμε για το πώς μπορείτε να μειώσετε τα επίπεδα θορύβου του ψύκτη σας, αν είστε διατεθειμένοι να κάνετε μια ελάχιστη παραχώρηση στην απόδοση.
Αυτό το άρθρο είναι ακριβώς το αντίθετο. Θα υποθέσουμε ότι είστε εξίσου εμμονικοί με τους ειδικούς της εταιρείας μας και ότι θα κάνετε ό,τι μπορείτε για να επιτύχετε εκείνο τον τελευταίο βαθμό και να αποσπάσετε και την τελευταία ουγγιά απόδοσης από τα εξαρτήματα για τα οποία ξοδέψατε τα χρήματα που κερδίσατε με κόπο.
Πρόσφατα λάβαμε μερικά 14900K στο εργαστήριο και θέλαμε να δούμε ακριβώς πόσο χαμηλά μπορούσαμε να φτάσουμε τις θερμοκρασίες σε αυτά τα απόλυτα «τεράστια» μηχανήματα επεξεργασίας δεδομένων.
Μερικές σημαντικές παρατηρήσεις σχετικά με την πλατφόρμα δοκιμών μας σε αυτό το άρθρο:
Χρησιμοποιούμε τη σειρά Hydro X, ένα σύστημα υδρόψυξης ειδικά σχεδιασμένο για εμάς, προκειμένου να διατηρούμε σταθερή τη θερμοκρασία του ψυκτικού υγρού στους 30 βαθμούς Κελσίου. Αυτή η τιμή είναι αρκετά χαμηλή, αλλά αν είστε χρήστης υψηλών απαιτήσεων που επιδιώκει την απόδοση, είναι πιθανό να διαθέτετε ήδη μια υπερβολικά ισχυρή διαμόρφωση. Μετράμε τις ταχύτητες ρολογιού και τις θερμοκρασίες, αλλά δεν θα εμβαθύνουμε ιδιαίτερα σε διάφορα τεστ απόδοσης και αριθμητικά στοιχεία, καθώς μας ενδιαφέρουν μόνο οι θερμοκρασίες και το θερμικό περιθώριο.
Για τη δοκιμή αυτή καθαυτή, εκτελούμε το Cinebench R23 σε επανάληψη για 30 λεπτά και καταγράφουμε τα τελευταία 15 λεπτά. Οι μέσες τιμές αυτών των 15 λεπτών είναι αυτές που μπορείτε να δείτε στα παρακάτω γραφήματα. Ο 14900K που λειτουργεί στη μητρική πλακέτα MSI Z790 godlike έχει απεριόριστα όρια ισχύος PL1 και PL2 (με αποτέλεσμα τη μέση κατανάλωση ισχύος της CPU στα 360W).
Είναι αυτονόητο, αλλά αν τοποθετήσετε τον καινούργιο επεξεργαστή σας αξίας 500$ σε μια μικρή μέγγενη και τον αποσυναρμολογήσετε με το χέρι, η εγγύησή σας θα ακυρωθεί, οπότε οτιδήποτε περιγράφεται σε αυτό το άρθρο πρέπει να γίνεται με δική σας ευθύνη. Οι επεξεργαστές διαθέτουν ευαίσθητα μικρά εξαρτήματα, οπότε να είστε πολύ προσεκτικοί αν αποφασίσετε να το δοκιμάσετε στο δικό σας σύστημα. Δεν αναλαμβάνουμε καμία ευθύνη αν ο επεξεργαστής σας καταστραφεί κατά τη διαδικασία, αλλά θα σας λυπηθούμε λίγο.
Τώρα, γιατί επιλέξαμε εξ αρχής θερμοκρασίες ψυκτικού υγρού στους 30 βαθμούς; Πολύ απλά επειδή διαπιστώσαμε ότι σε αυτό το επίπεδο το chip ήταν σχεδόν σε θέση να διατηρήσει πλήρεις συχνότητες boost με το XC7 Elite μας. Έτσι, θεωρητικά, αν δεν σας πειράζει να λειτουργούν οι ανεμιστήρες σας στο μέγιστο και διαθέτετε μεγάλη επιφάνεια ψυγείου στο προσαρμοσμένο σύστημα ψύξης σας, μπορείτε πράγματι να διατηρήσετε σχεδόν πλήρεις συχνότητες boost σε όλους τους πυρήνες του 14900K – σχεδόν.
Πιθανώς η ευκολότερη τροποποίηση που μπορείτε να κάνετε για να αυξήσετε τις θερμοκρασίες είναι να τοποθετήσετε αυτό που ονομάζεται «πλαίσιο επαφής». Οι επεξεργαστές LGA 1700 έχουν μακρύτερο, πιο ορθογώνιο σχήμα σε σύγκριση με τους προηγούμενους επεξεργαστές της Intel, κάτι που αποδείχθηκε ένα μικρό πρόβλημα, καθώς παραμορφώνονταν ελαφρώς υπό την πίεση του τυπικού ILM (το εξάρτημα που στερεώνετε πάνω από τον επεξεργαστή σας για να τον κρατάτε σταθερά στη θέση του στην υποδοχή). Διάφορες εταιρείες έχουν κατασκευάσει τροποποιημένα πλαίσια επαφής που αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα και εξασφαλίζουν τη βέλτιστη επαφή μεταξύ του επεξεργαστή και του μπλοκ νερού ή του ψύκτη.
Προσπαθήσαμε να τοποθετήσουμε ένα από αυτά τα πλαίσια και παρατηρήσαμε μια μικρή πτώση της θερμοκρασίας κατά περίπου 1,9 βαθμούς Κελσίου. Αν παρατηρήσει κανείς το αποτύπωμα της θερμικής πάστας, είναι προφανές ότι το πλαίσιο επαφής συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της επαφής μεταξύ του HIS (το άνω τμήμα της CPU που έρχεται σε επαφή με τον ψύκτη) και της ψυκτικής πλάκας του ψύκτη.
Το water block XC7 Elite μας, τοποθετημένο στο εργοστασιακό Intel ILM – παρατηρήστε πώς τα μεσαία άκρα παρουσιάζουν θερμική αποτύπωση που δεν είναι η ιδανική
Ακριβώς το ίδιο μπλοκ, μόνο που διαθέτει ένα πλαίσιο επαφής στη μητρική πλακέτα για την αντιμετώπιση της τυπικής παραμόρφωσης ILM στον επεξεργαστή
Στις δύο παραπάνω φωτογραφίες μπορείτε να δείτε πώς φαίνεται το αποτύπωμα της θερμικής πάστας με και χωρίς τοποθετημένο πλαίσιο επαφής. Στα αριστερά, παρατηρείτε ότι η θερμική πάστα στα αριστερά και στα δεξιά της μεσαίας άκρης δεν έχει συμπιεστεί πλήρως. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το τυπικό ILM ασκεί πολύ ισχυρή πίεση ακριβώς σε αυτά τα σημεία της CPU. Στη δεξιά φωτογραφία μπορείτε να δείτε πώς το πλαίσιο επαφής ασκεί ομοιόμορφη πίεση σε ολόκληρο το IHS, με αποτέλεσμα να μην «λυγίζει» στη μέση.
Ο τυπικός μηχανισμός ανεξάρτητης φόρτωσης (ILM) της Intel
Το πλαίσιο επαφών LGA1700 έχει τοποθετηθεί στη θέση του ILM
Αυτή η τροποποίηση είναι αρκετά απλή, αλλά απαιτεί ωστόσο να αφαιρέσετε το τυπικό ILM από τη μητρική πλακέτα. Πρέπει επίσης να προσέξετε πόσο σφίγγετε ορισμένα πλαίσια επαφών, καθώς η υπερβολική ή η ανεπαρκής πίεση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, όπως την απώλεια καναλιών DRAM κ.λπ.
Ο όρος «delidding» αναφέρεται στη διαδικασία αφαίρεσης του «καπακιού» από τον επεξεργαστή σας. Με τον όρο «καπάκι» εννοείται το IHS. Στους σύγχρονους επεξεργαστές, αυτά είναι κολλημένα στη θέση τους και η αφαίρεσή τους μπορεί να είναι αρκετά δύσκολη, οπότε θα χρειαστείτε ένα ειδικό εργαλείο για το delidding.
Αυτά τα εργαλεία διατίθενται σε διάφορα σχήματα και μορφές – αυτό που χρησιμοποιούμε παραπάνω είναι πολύ εύκολο στη χρήση. Απλώς τοποθετείτε τον επεξεργαστή σας στη μικρή υποδοχή και πρέπει να σφίξετε μια βίδα μέχρι το IHS να αποκολληθεί από τον επεξεργαστή. Το μειονέκτημα όλης αυτής της διαδικασίας είναι ότι τόσο αυτό το εργαλείο, όσο και η θερμική πάστα υγρού μετάλλου που θα θέλετε να χρησιμοποιήσετε (για να αξιοποιήσετε στο έπακρο τη διαδικασία αφαίρεσης του καλύμματος) κοστίζουν αρκετά. Ξοδέψαμε περίπου 70 δολάρια μόνο για το εργαλείο αφαίρεσης του καλύμματος, οπότε αν σκοπεύετε να αφαιρέσετε το κάλυμμα από έναν μόνο επεξεργαστή, τότε αυτό είναι ένας παράγοντας που αξίζει να λάβετε υπόψη.
Αφού αφαιρέσετε το IHS, θα πρέπει να αφαιρέσετε το συγκολλητικό υλικό από το κύκλωμα της CPU, καθώς και από το ίδιο το IHS. Εάν έχετε αγοράσει θερμική πάστα υγρού μετάλλου, μπορείτε να βάλετε μια σταγόνα από αυτήν, καθώς θα διαλύσει το συγκολλητικό υλικό – απλώς τρίψτε την καλά, αφήστε την να δράσει για 5 λεπτά και σκουπίστε την. Ίσως χρειαστεί να επαναλάβετε αυτή τη διαδικασία μερικές φορές. Προσέξτε να μην χτυπήσετε τα μικρά εξαρτήματα SMD που βρίσκονται πάνω στην ίδια την πλακέτα της CPU ενώ σκουπίζετε το συγκολλητικό υλικό. Αυτό θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα την CPU.
Θα πρέπει επίσης να αφαιρέσετε την μαύρη ουσία που μοιάζει με καουτσούκ από το ίδιο το τσιπ. Μην χρησιμοποιείτε μεταλλικά αντικείμενα για αυτό, αλλά πλαστικές ξύστρες ή κάρτες. Και πάλι, προσέξτε να μην προκαλέσετε ζημιά στα μικρά εξαρτήματα της πλακέτας.
Ανάλογα με το συγκεκριμένο δείγμα επεξεργαστή που διαθέτετε, ίσως χρειαστεί επίσης να εξομαλύνετε το ίδιο το IHS. Τα δείγματά μας παρουσίαζαν αρκετά υπερυψωμένα σημεία στο κέντρο, τα οποία φαίνονται και στην παραπάνω φωτογραφία, όπου η επίστρωση νικελίου έχει αφαιρεθεί με λείανση, αλλά μόνο στο κέντρο.
Μπορείτε να διαπιστώσετε σε κάποιο βαθμό αν χρειάζεται να το κάνετε αυτό, τοποθετώντας ξανά το IHS (αφού έχετε αφαιρέσει όλο το μαύρο καουτσούκ και το συγκολλητικό υλικό) πάνω στην πλακέτα. Αν το IHS έρχεται σε επαφή μόνο με την πλακέτα, τότε πρέπει είτε να αφαιρέσετε περισσότερο καουτσούκ, είτε να το τρίψετε ελαφρώς. Θα πρέπει να μπορείτε να «περιστρέψετε» το IHS γύρω από το κέντρο, καθώς θα βρίσκεται ακριβώς σε επαφή με το τσιπ της CPU.
Συγκρίνοντας και τα τρία σενάρια (βασική έκδοση, πλαίσιο επαφής και πλαίσιο επαφής + αφαίρεση καλύμματος με υγρό μέταλλο), διαπιστώνουμε ότι επιτεύχθηκε μείωση της θερμοκρασίας στη συσκευασία κατά 9,3 βαθμούς Κελσίου, από τις θερμοκρασίες της βασικής έκδοσης έως το σενάριο της βέλτιστης περίπτωσης. Στους πυρήνες απόδοσης παρατηρήσαμε επίσης μείωση της θερμοκρασίας κατά περίπου 8,5 βαθμούς.
Τώρα, αν και μια πτώση της θερμοκρασίας κατά σχεδόν 10 βαθμούς ακούγεται πολύ καλή, στην πραγματικότητα δεν μας βοήθησε καθόλου σε αυτή την περίπτωση. Θυμάστε που γράψαμε ότι σχεδόν φτάσαμε στις μέγιστες ταχύτητες με την εργοστασιακή βάση στήριξης;
Στο παραπάνω γράφημα μπορείτε να δείτε ότι η μέση ταχύτητά μας στους πυρήνες υψηλής απόδοσης, τόσο στην αρχική μας ρύθμιση όσο και στο αρκετά δαπανηρό πείραμά μας, είναι σχεδόν η ίδια. Στην πραγματικότητα, πέρα από το όριο επαφής δεν παρατηρούνται πλέον κέρδη απόδοσης, καθώς η CPU λειτουργεί με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα (χωρίς χειροκίνητη υπερτάχυνση).
Άρα, είναι όλα απλώς χάσιμο χρόνου; Ξοδέψαμε 130$ για πλαίσια επαφής, εργαλεία αφαίρεσης καπακιού και θερμική πάστα υγρού μετάλλου χωρίς λόγο; Όχι ακριβώς.
Διότι, ενώ πραγματοποιήσαμε αυτές τις δοκιμές με θερμοκρασία ψυκτικού υγρού στους 30 βαθμούς, είναι απίθανο το σύστημά σας να καταφέρει να ψύξει ένα κύκλωμα με επεξεργαστή 360W μέχρι τους 30 βαθμούς, διατηρώντας παράλληλα ένα άνετο επίπεδο θορύβου στους ανεμιστήρες. Και εδώ ακριβώς βρίσκονται τα οφέλη – το θερμικό περιθώριο.
Σκεφτείτε το έτσι: με το βασικό μας στήριγμα, έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε κρύο νερό στους 30 βαθμούς στον κύκλο ψύξης μας για να διασφαλίσουμε ότι η CPU μας θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν στα πλήρη επίπεδα boost. Για να το εξηγήσουμε πιο απλά, ας πούμε απλώς ότι η CPU μπορεί να φτάσει ΜΟΛΙΣ στα πλήρη επίπεδα boost στους 30 βαθμούς Κελσίου. Δεν μπορούμε να ρυθμίσουμε τους ανεμιστήρες μας σε χαμηλότερες στροφές από, για παράδειγμα, 1600 RPM, επειδή αυτές είναι οι στροφές που απαιτούνται για να διατηρηθεί το ψυκτικό υγρό σε αυτή τη θερμοκρασία.
Τώρα, αν είχαμε 10 βαθμούς θερμικό περιθώριο, δεν θα χρειαζόταν να ψύξουμε το νερό μας στους 30 βαθμούς, αλλά μόνο στους 40 βαθμούς. Αυτό με τη σειρά του θα σήμαινε ότι μπορούμε να μειώσουμε την ταχύτητα των ανεμιστήρων μας, καθώς δεν προσπαθούμε να ψύξουμε το νερό στους 10 βαθμούς πάνω από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, αλλά πλέον στους 20 βαθμούς.
Εναλλακτικά, θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε το επιπλέον θερμικό περιθώριο για να κάνουμε περαιτέρω overclocking στον επεξεργαστή μας και να αποκομίσουμε λίγη επιπλέον απόδοση (με κόστος, φυσικά, την αύξηση της κατανάλωσης ισχύος).
Το αν όλα αυτά αξίζουν 130$ για εσάς δεν είναι κάτι που μπορούμε να απαντήσουμε – για εμάς είναι διασκεδαστικό να πειραματιζόμαστε με τον εξοπλισμό και να βλέπουμε μέχρι πού μπορούμε να τον ωθήσουμε, αλλά στην πραγματικότητα τα οφέλη είναι πολύ μικρά – ειδικά αν χρησιμοποιείτε τον υπολογιστή σας κυρίως για παιχνίδια.
Από την άλλη πλευρά, όμως, πολλά πράγματα δεν υπάρχουν επειδή έχουν νόημα, αλλά επειδή σε ορισμένα μέλη της κοινότητας των κατασκευαστών υπολογιστών αρέσει να ξεπερνούν συνεχώς τα όρια. Άλλωστε, πόσο βαρετό θα ήταν αν όλοι είχαμε το ίδιο μπεζ κουτί με όλους τους άλλους;
Stay up to date with CORSAIR. Get our latest News, Guides, and Product Updates in your Google feeds.
Add CORSAIR as a preferred sourceThanks for helping us improve this article.
JOIN OUR OFFICIAL CORSAIR COMMUNITIES
Join our official CORSAIR Communities! Whether you're new or old to PC Building, have questions about our products, or want to chat about the latest PC, tech, and gaming trends, our community is the place for you.