200 mm-ventilatoren versus 120 mm/140 mm-ventilatoren: waar moet je op letten?

Als het gaat om koeloplossingen voor pc-bouwwerken, kan de keuze tussen 200 mm-ventilatoren en de meer gangbare 140 mm- of 120 mm-ventilatoren soms een dilemma vormen. Het is dus erg belangrijk om hier de juiste keuze te maken, aangezien je ventilatoren de prestaties van je pc aanzienlijk kunnen beïnvloeden, vooral wanneer je componenten veel warmte produceren.

Om te bepalen welke ventilatormaat je nodig hebt, moet je met een aantal zaken rekening houden voordat je een definitieve keuze maakt. We zullen deze aspecten later in dit artikel bespreken, maar laten we eerst even een stapje terug doen en deze ventilatormaten naast elkaar bekijken om een algemeen beeld te krijgen en beter te begrijpen waarin ze van elkaar verschillen.

Om te bepalen welke ventilatormaat je nodig hebt, moet je met een aantal zaken rekening houden voordat je een definitieve keuze maakt. We zullen deze aspecten later in dit artikel bespreken, maar laten we eerst even een stapje terug doen en deze ventilatormaten naast elkaar bekijken om een algemeen beeld te krijgen en beter te begrijpen waarin ze van elkaar verschillen.

Zoals je in de bovenstaande tabel kunt zien, kunnen ventilatoren van 200 mm dankzij hun grotere diameter meer lucht verplaatsen bij een lager toerental, wat resulteert in een groter bladvlak. Dit maakt ze een ideale keuze voor gebruikers die op zoek zijn naar een minder opvallende pc-opstelling – dat wil zeggen: stiller – terwijl de binnenkant van de pc koel blijft, zelfs onder belasting.

Aangezien ventilatoren in de behuizing worden gemonteerd, moet je de specificaties van de behuizing raadplegen voordat je de ventilatoren kiest die je wilt gebruiken. Begin met na te gaan welke ventilatorafmetingen de behuizing ondersteunt. 120 mm en 140 mm worden veel gebruikt vanwege hun veelzijdigheid en compatibiliteit, waardoor ze de meest gangbare standaardafmetingen in de branche zijn. Ze passen bovendien gemakkelijker in de meeste opstellingen en beschikken vaak over diverse functies, waaronder aanpasbare RGB-verlichting en PWM-regeling voor optimale prestaties.

Hoewel ventilatoren van 120 mm/140 mm misschien niet zoveel lucht verplaatsen als hun grotere tegenhangers, kunnen meerdere kleinere ventilatoren strategisch in de behuizing worden geplaatst om effectieve luchtstroom patronen te creëren, waardoor de koelefficiëntie in de hele behuizing wordt verbeterd.

Zoals reeds opgemerkt, verplaatsen 200 mm-ventilatoren over het algemeen meer lucht, gemeten in kubieke voet per minuut of CFM. Zo heeft de iCUE LINK RX140 II RGB van CORSAIR een specificatie van 84,06 CFM, vergeleken met 64,72 CFM voor de RX120 II RGB uit dezelfde ventilatorreeks. En dan is er nog de CORSAIR RS200, die 135 CFM kan verplaatsen, wat het voordeel van een grote luchtstroom bij 200 mm-ventilatoren aantoont.

Om het eenvoudiger te maken, geldt als vuistregel:

• Gebruik 200 mm als je een maximale luchtstroom aan de voorkant wilt met minder ventilatoren.
• Gebruik 140 mm als je een krachtige luchtstroom in de behuizing wilt met een brede compatibiliteit.
• Gebruik 120 mm wanneer je flexibele plaatsing nodig hebt of bij compacte opstellingen met ventilatoren en koelers.

Statische druk speelt een rol wanneer lucht tegen weerstand in moet stromen, zoals bij stoffilters, radiatorsleuven, koellichamen of fijnmazig gaas. Dit is een belangrijke factor, vooral bij pc-opstellingen die ‘onder water’ komen te staan (figuurlijk gesproken), wat betekent dat de opstelling op maat watergekoeld wordt met behulp van vloeistofkoelingscomponenten, zoals de CORSAIR Hydro X.

Als je een op maat gemaakte, watergekoelde pc in elkaar zet, betekent dit dat je je behuizing volzet met radiatoren – aan de voorkant, zijkant, bovenkant of waar dan ook in je behuizing waar een radiator past, afhankelijk van de afmetingen. Als dit het soort opstelling is dat je voor ogen hebt, zijn ventilatoren met een hoge statische druk essentieel om ervoor te zorgen dat de warmte effectief wordt afgevoerd van de CPU en GPU. 120 mm- en 140 mm-ventilatoren hebben door hun ontwerp altijd een hogere statische druk dan 200 mm-ventilatoren; daar valt gewoon niet aan te ontkomen.

Dat gezegd hebbende, betekent dit niet dat 200 mm-ventilatoren helemaal uit beeld zijn. Als je een op maat gemaakte, watergekoelde pc bouwt, kun je prima verschillende formaten combineren. Overweeg om een aantal 120 mm- of 140 mm-ventilatoren voor je radiatoren te gebruiken, en voeg dan een of twee 200 mm-ventilatoren toe aan de voorkant van de behuizing, waar meer ruimte is voor luchtcirculatie. De ideale opstelling zou er ongeveer zo uitzien:

• 120 mm: radiatoren, uitlaat aan de achterzijde, koellichamen, knelpunten
• 140 mm: luchtstroom in de behuizing en gedeeltelijk gebruik van de koeler
• 200 mm: open luchtinlaat aan de voorkant met geringe weerstand

Hoe luid een zelfgebouwde pc is, hangt er echt vanaf aan wie je het vraagt – iedereen heeft er zo zijn eigen mening over. Maar hier is een leuk weetje: 200 mm-ventilatoren draaien op lagere toerentallen, wat betekent dat ze een stuk stiller zijn. Als je op zoek bent naar een rustigere computerervaring, dan zijn 200 mm-ventilatoren absoluut de oplossing.

De CORSAIR RS200-ventilator draait met een maximale snelheid van 1.000 RPM en produceert slechts 36,5 dBA, waardoor hij tot de beste 200 mm-ventilatoren op de markt behoort als een fluisterstille opstelling voor jou prioriteit heeft. Het aangepaste PWM-profiel zorgt voor optimale efficiëntie door het toerental aan te passen aan de huidige temperatuuromstandigheden, waardoor het geluidsniveau bij lichtere belasting tot een minimum wordt beperkt.

Als je nu twijfelt tussen een ventilator van 120 mm en een van 140 mm, pas dan gewoon dezelfde redenering toe: de grotere ventilator maakt altijd minder geluid. In dit geval hebben ventilatoren van 140 mm wat betreft geluidsniveau een voordeel ten opzichte van die van 120 mm.

Stel dat je je systeem graag vol wilt stoppen met 120 mm-ventilatoren, maar toch het geluidsniveau zo laag mogelijk wilt houden. Dan zijn er 120 mm-ventilatoren, zoals de iCUE LINK RX120 II RGB en RX360 II RGB (Unified Frame), die speciaal zijn ontworpen om stil te werken zonder dat dit ten koste gaat van de prestaties.

Hoewel veel pc-bouwers de nadruk leggen op de prestaties en geluidsniveau van ventilatoren, moeten we eerlijk zijn: het ontwerp en de RGB-functies van ventilatoren spelen een grote rol bij de aankoopbeslissing. Deze trend is steeds duidelijker geworden met de opkomst van behuizingen met glazen panelen en in „fishbowl-stijl”, waarbij ventilatoren niet langer verborgen onderdelen zijn. In plaats daarvan staan ze nu volop in de schijnwerpers, en factoren zoals de kleur van het frame, de verlichtingsstijl, het ontwerp van de schoepen, de zichtbaarheid van de kabels en de oriëntatie kunnen de algehele esthetiek van de pc-build echt beïnvloeden.

Bovendien zijn ventilatoren voor veel pc-bouwers een makkelijke manier om de pc een persoonlijk tintje te geven zonder grote onderdelen te vervangen. Dat wil niet zeggen dat er geen 200 mm-ventilatoren zijn die er goed uitzien, maar het aanbod op de markt is gewoon erg beperkt, in tegenstelling tot de 120 en 140 mm-ventilatoren, waarvoor je uit een enorme hoeveelheid stijlen en varianten kunt kiezen.

Evenwicht is de sleutel. Het uiterlijk van ventilatoren is belangrijk omdat ze de eerste indruk van de build bepalen — maar de beste ventilatoren zien er niet alleen goed uit, ze moeten ook voor een goede luchtstroom zorgen, het geluidsniveau tot een minimum beperken en effectief zijn bij het verplaatsen van lucht door krappe ruimtes.

Uiteindelijk hangt de keuze tussen ventilatoren van 200 mm en 120/140 mm af van je persoonlijke behoeften en voorkeuren. Als je een mid- of full-towerbehuizing hebt en de nadruk wilt leggen op een stille werking, zijn 200 mm-ventilatoren wellicht de ideale keuze. Wie daarentegen een compactere opstelling heeft en zijn systeem wil voorzien van RGB-verlichting of zelfs aanpasbare koeloplossingen, geeft wellicht de voorkeur aan de flexibiliteit die 140 mm- en 120 mm-ventilatoren bieden.