Hoe je het aantal FPS kunt verhogen

Beelden per seconde, kortweg FPS, is een maatstaf voor het aantal afzonderlijke beelden dat per seconde wordt weergegeven, en geeft aan hoe vloeiend iets is. Wat dat ‘iets’ precies is, heeft een grote invloed op wat als een acceptabele FPS wordt beschouwd. Films worden bijvoorbeeld over het algemeen als schokkerig ervaren als ze met minder dan 24 FPS worden afgespeeld; daarom worden de meeste films dan ook met 24 FPS opgenomen.

Als het om gamen gaat, volstaan zulke framerates niet. Bij singleplayer-games, waarin je de tijd hebt om de wereld te verkennen en met voorwerpen en personages te interageren, wil je minstens 60 FPS halen. Als het een shooter is, geldt: hoe meer frames je computer kan produceren, hoe beter. In de competitieve scene wordt het pas echt serieus. Hier is 120 FPS+ niet ongewoon, omdat het belangrijker is dan wat dan ook om jezelf de tijd te geven om te reageren op gebeurtenissen in de game.

Er speelt hier nog een andere factor mee, namelijk de minimale framerate. Bij pc-gaming kijken we meestal naar de gemiddelde framerate, omdat dat een goede indicator is voor de algehele vloeiendheid, maar als je last hebt van schokkende framerate-dalingen, dan heb je niet het gevoel dat je een vloeiende ervaring hebt. Dus eigenlijk wil je een hoge gemiddelde framerate (hoe hoog hangt af van het soort game) samen met een minimale FPS die de immersie van de game niet verstoort, en die over het algemeen niet te ver afwijkt van die gemiddelden.

De eenvoudigste manier om je framerate te verbeteren, is waarschijnlijk door de weergaveresolutie van de game te verlagen. Dit heeft wel een negatieve invloed op de scherpte van de beelden, maar als je computer moeite heeft om de game op de native resolutie van je scherm weer te geven, is dit een goed beginpunt. Als je bijvoorbeeld geen vloeiende framerate kunt halen bij 1080p, dan zullen de hieronder beschreven instellingen niet veel helpen en zul je waarschijnlijk moeten overwegen om je computer te upgraden.

Lagere resoluties zorgen voor een aanzienlijk lagere belasting van je GPU. Een 4K-afbeelding vereist bijvoorbeeld vier keer zoveel rekenkracht als een 1080p-afbeelding. Hoewel de scène nog steeds moet worden opgebouwd en alle modellen moeten worden verwerkt, zijn er veel minder pixels die per frame moeten worden weergegeven, wat de totale werklast vermindert en de prestaties verbetert.

Moderne grafische kaarten kunnen dit verlies aan beeldkwaliteit helpen compenseren. NVIDIA, AMD en Intel bieden allemaal upscaling-technologieën aan die de game in een lagere interne resolutie weergeven en deze vervolgens opschalen naar de resolutie van je beeldscherm. Dit kan een flinke boost geven aan het aantal FPS, terwijl een groot deel van de oorspronkelijke beeldkwaliteit behouden blijft. Het is niet hetzelfde als de native resolutie, maar het is vaak een goed compromis tussen prestaties en beeldscherpte.

Als je game over het algemeen met een redelijk vloeiende framerate draait, maar je wilt er nog een paar extra frames per seconde uit zien te halen, dan is het instellingenscherm in de game de plek waar je je tijd aan moet besteden. Afhankelijk van de game die je speelt en je hardware, kun je hier wellicht veel ruimte vinden voor prestatieverbeteringen. Zo kan het uitschakelen van geavanceerde effecten zoals ray tracing, global illumination en realtime schaduwen de framerate aanzienlijk verbeteren.

Ray tracing alleen al kan het verschil maken tussen een haperende, onspeelbare diavoorstelling en een vloeiende ervaring. Dat is echter een uitzondering op de regel, want ray tracing vraagt rekenkracht van een heel ander niveau dan de meeste andere instellingen. Als je over up-to-date hardware beschikt, kan het er fantastisch uitzien (we kijken naar jou, Cyberpunk 2077), maar je zult waarschijnlijk toch de weergaveresolutie moeten verlagen en upscaling moeten gebruiken om een vloeiende framerate te behouden.

Op welke instellingen moet je je dan richten? Elke game is anders, en de manier waarop deze functies worden geïmplementeerd, kan per game verschillen. De instellingen die doorgaans de grootste invloed hebben, zijn Schaduwen, Anti-aliasing, Ambient Occlusion, Textuurkwaliteit en weergaveafstand. Maar eerlijk gezegd kun je alles aanpassen als je de prestaties wilt optimaliseren.

Het is de moeite waard om even te controleren of de Game Mode in Windows is ingeschakeld. Deze staat standaard aan, maar je weet maar nooit. Deze modus is bedoeld om je pc te optimaliseren voor gaming, hoewel je geen enorme prestatieverbeteringen moet verwachten. Maar alle beetjes helpen. Je hebt Windows 10 of Windows 11 nodig om deze optie te kunnen zien. Klik op de Start-knop, zoek naar "Game Mode" en zorg ervoor dat deze is ingeschakeld.

Het is ook de moeite waard om te controleren of je energie-instellingen je niet belemmeren. Windows is beter geworden in het efficiënt beheren van het energieverbruik, wat prima is voor dagelijks gebruik, maar niet ideaal als je de prestaties wilt optimaliseren. Klik met de rechtermuisknop op de Startknop, selecteer ‘Energiebeheer’, vouw ‘Energiemodus’ uit en stel deze in op ‘Beste prestaties’.

Het wordt over het algemeen aangeraden om de stuurprogramma’s van je grafische kaart up-to-date te houden. Dit is vooral belangrijk als je een nieuwere game speelt, aangezien stuurprogramma-updates vaak gelijktijdig met de release van games worden uitgebracht om fouten te verhelpen en ervoor te zorgen dat de nieuwste titels optimaal werken.