Co to jest OLED?

OLED to skrót od Organic Light-Emitting Diode (organiczna dioda elektroluminescencyjna), która jest specyficznym rodzajem technologii wyświetlania obrazu. Główną cechą odróżniającą ją od innych technologii wyświetlania jest brak podświetlenia, co ma kilka istotnych zalet, ale także kilka wad.

W zwykłym wyświetlaczu LED lub LCD piksele odpowiadają za kolor, ale potrzebują pomocy w zakresie jasności, którą zapewnia podświetlenie. Jest to zasadniczo duży biały panel umieszczony za pikselami, który dodaje wystarczającą jasność, aby zapewnić odpowiednią jakość obrazu.

Wyświetlacze OLED różnią się tym, że każdy piksel emituje własne światło, więc nie ma potrzeby stosowania podświetlenia. Ponieważ każdy piksel jest samopodświetlający, gdy sygnał wejściowy wskazuje, że określona część ekranu powinna być czysto czarna, piksele w tym miejscu są całkowicie wyłączone. Jest to coś, czego nie potrafią inne typy wyświetlaczy, ponieważ nawet jeden piksel wymagający podświetlenia powoduje włączenie podświetlenia. (Strefy przyciemniania mogą to w pewnym stopniu złagodzić, ale wykracza to poza zakres tej strony).

Ponieważ telewizory OLED nie wymagają podświetlenia, zapewniają znacznie „dokładniejszy” obraz. Wspomnieliśmy wcześniej, że inne typy wyświetlaczy mają podświetlenie włączone przez cały czas, aby oświetlać piksele. Powoduje to mniej niż idealne wrażenia, ponieważ oznacza to, że ekran nie może osiągnąć prawdziwej czerni. Jeśli przyjrzysz się uważnie telewizorowi innemu niż OLED, zauważysz, że w scenach, w których nie powinno być żadnego światła, jest on w rzeczywistości bardzo ciemnoszary, a nie czarny.

Nie tylko ciemne sceny zyskują na wyświetlaczu OLED. Każda scena będzie wyglądać lepiej, ponieważ diody OLED zazwyczaj zapewniają znacznie większą dokładność odwzorowania kolorów niż inne typy telewizorów. Jednym z powodów jest ponownie irytujące podświetlenie. Niezależnie od koloru, jaki piksel próbuje wyświetlić, podświetlenie niezmiennie wpływa na jego kolor. W rezultacie obraz widziany przez widza nie będzie dokładnie taki, jaki zamierzał autor. Dla większości osób nie ma to znaczenia, ale kinomani i inne osoby wymagające mogą uznać tę rozbieżność między zamierzonym obrazem a obrazem rzeczywistym za nie do przyjęcia.

Wyświetlacze OLED mają również zazwyczaj lepszy czas reakcji w porównaniu z innymi technologiami wyświetlania. Chociaż może to nie mieć większego znaczenia podczas oglądania telewizji i filmów, jest to bardzo przydatne w grach, dlatego niektóre z najlepszych monitorów do gier wykorzystują panele OLED. Czas reakcji odnosi się do czasu potrzebnego na zmianę koloru piksela. Im szybszy czas reakcji, tym płynniejsza rozgrywka. Napisaliśmy całą stronę poświęconą czasowi reakcji, którą można przeczytać, aby uzyskać więcej informacji.

Kolejną, choć niszową zaletą wyświetlaczy OLED jest ich elastyczność, dzięki czemu możliwe jest tworzenie monitorów takich jak XENEON FLEX.

Pierwszą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest cena. Technologia OLED jest nowsza od LCD i LED, więc nie miała tyle czasu, aby dojrzeć i tym samym obniżyć cenę. Telewizory i monitory OLED będą droższe od innych rodzajów wyświetlaczy.

Kolejną wadą telewizorów OLED jest to, że nie są one dostępne w tak dużych rozmiarach jak inne typy paneli. Nie jest to jednak poważny problem, ponieważ bardzo niewiele osób chce, potrzebuje lub ma miejsce na telewizory większe niż 85 cali. Chociaż telewizory OLED są dostępne w rozmiarach powyżej 80, a nawet 90 cali, są one rzadkością, a ich ceny znacznie wzrastają.

Główną wadą wyświetlaczy OLED jest jednak efekt wypalenia, który pojawia się, gdy niektóre piksele pozostają w jednym kolorze, mimo że powinny się zmienić. Omówimy to bardziej szczegółowo w następnej sekcji.

Wypalenie OLED to problem polegający na „zablokowaniu” pikseli, co powoduje wyświetlanie na ekranie słabo widocznej wersji poprzedniego obrazu. Jest to bardziej prawdopodobne w przypadku obrazów, których część pozostaje statyczna przez dłuższy czas, np. pasek zadań w systemie Windows lub HUD w grach FPS.

Kiedy diody OLED stały się popularne, problem ten był znacznie bardziej powszechny. Jednak obecnie znacznie więcej czasu musi upłynąć, zanim diody OLED zaczną wykazywać ślady wypalenia. Nie zrozumcie nas źle, w końcu i tak do tego dojdzie, ale teraz zajmuje to znacznie więcej czasu.

Poprawa ta wynika częściowo z dojrzewania technologii, a tym samym jej większej niezawodności, a częściowo z pewnych funkcji wprowadzonych przez producentów w celu zapobiegania wypaleniu obrazu. Przykładem takiej funkcji jest „Orbit” w monitorze do gier XENEON 34WQHD240-C. Funkcja ta co 3 minuty „przesuwa” cały obraz o jeden piksel, dzięki czemu żadne piksele nie wyświetlają stale tego samego koloru.

Jeśli naprawdę interesujesz się filmami i telewizją, to naszym zdaniem zdecydowanie tak. Obraz jest bardziej dokładny, czerń jest naprawdę czarna, a ostateczny obraz będzie ogólnie bliższy zamierzeniom twórców treści.

To samo dotyczy gier. Doświadczenie będzie bardziej realistyczne, a wspomniana poprawa czasu reakcji świetnie sprawdzi się w grach konkurencyjnych.

Jednak ekrany OLED są wciąż na tyle nowe, że ich ceny są znacznie wyższe niż ich standardowe odpowiedniki LED i LCD. Osoby, które chcą zaoszczędzić, mogą uznać, że zalety nie są warte dodatkowych kosztów, ale jeśli jesteś w stanie zaakceptować wyższą cenę, po zakupie telewizora lub monitora OLED bardzo trudno będzie Ci wrócić do poprzedniego rozwiązania.