Pompa Hızı ve Fan Hızı: AIO Performansı Açısından Hangisi Daha Önemli?

Bu sorunun cevabı fan hızıdır; bunun nedenini ise bu sayfanın ilerleyen kısımlarında detaylı olarak ele alacağız. Bu konuya aşina değilseniz, bilmeniz gereken en önemli şey, AIO'nun hepsi bir arada sıvı CPU soğutucusu olduğudur. Sıvı soğutma kurulumunun çalışması için gereken tüm parçaları içerdiği ve bunların kapalı bir sistemde birbirine bağlı olduğu için "hepsi bir arada" olarak adlandırılır; bu da ayrı parçaları kurup birbirine bağlamak yerine, tak-çalıştır bir çözüm sunar.

Bu tür kurulumların daha gelişmiş versiyonu, sıvı için ayrı bir hazne, ayrı bir pompa, hortumlar, su blokları ve fanları içeren özel bir soğutma kitidir. Doğru parçaları seçmek ve bunları birbirine bağlamak karmaşık bir iş olabilir; işte bu yüzden PC'lerde sıvı soğutma konusunda AIO (hepsi bir arada) sistemler en çok tercih edilen seçenektir; bu, ihtiyacınız olan her şeyi tek bir pakette barındıran, kelime oyununu bağışlayın, basit bir tak-çalıştır kiti.

Bir AIO'nun amacı, CPU tarafından üretilen ısıyı sistemden uzaklaştırmaktır. Bunu çeşitli bileşenler aracılığıyla gerçekleştirir; bunlardan ilki, CPU'nun üzerine yerleştirilen soğuk plaka veya su bloğudur. CPU ısındıkça, bu ısı CPU'dan üzerine baskı uygulayan metal soğuk plakaya aktarılır. Soğutma plakası, metal gövdesi ile CPU'dan ısıyı emdikten sonra, bu ısıyı, kanallar ve pompadan gelen su basıncı yoluyla içinden akan sıvıya aktarır. Bu işlem, aşağıda Flowdrive pompalı Titan soğutucunuzda gösterilmiştir.

Isıtılan bu sıvı daha sonra bir boru aracılığıyla radyatöre gönderilir; sıcak sıvı radyatör içinde dolaşarak ısısını radyatörün her tarafındaki küçük kanatçıklara aktarır. Ardından radyatöre bağlı fanlar kanatçıkların arasından hava üfleyerek ısıyı kanatçıklardan uzaklaştırır, havaya aktarır ve sonunda sistemden tamamen dışarı atar. Böylece yeni soğutulmuş sıvı, başladığı yere, yani CPU soğutma plakasına geri döner ve döngü tekrarlanır.

Pompa, sıvıyı sistem içinde dolaştırmakla görevlidir ve genellikle soğutma plakasının üstünde bulunur. Genellikle bir pervanedir; yani döner ve tek yönde akış oluşturmak için kanatçıklara sahiptir, bu yüzden düz bir şekilde yatmış bir yel değirmeni gibi görünür. Pompa döndükçe sıvıyı sistem içinde dolaştırır.

Pompa hızı genellikle kullanıcı tarafından yazılım aracılığıyla ayarlanabildiğinden, daha yüksek bir pompa hızının daha iyi bir soğutma performansı sağlayacağı düşünülebilir. Sonuçta, su sistem içinde daha hızlı akıyorsa, bu döngüye daha fazla su hacmi gönderiliyor demektir; dolayısıyla daha fazla ısı uzaklaştırılıyor. Sonuçta, pompanız daha yüksek bir hızda çalışabiliyorsa, neden onu daha düşük bir ayarda bırakasınız ki?

Pompanızı %80 (ya da bu civarda) yerine %100 kapasitede çalıştırmak, aşırı bir iş yükü durumunda CPU sıcaklığında en fazla 1-2 °C’lik bir fark yaratabilir. Genel olarak, AIO'daki pompa oldukça küçüktür ve çok miktarda sıvıyı hareket ettirmekle görevlidir; bu sıvı ısındığında, ısısını dağıtmak için çok fazla enerji gerekir ve bunun tersi de geçerlidir; bu nedenle, pompa hızını artırmak veya azaltmak, sistemdeki tüm sıvının o hızda hareket etmesini sağlamak için biraz zaman alacaktır.

Bir AIO ile CPU sıcaklıklarınızı gerçekten düşürmek istiyorsanız, fan hızlarına dikkat etmeniz gerekir. Fanların ne kadar hızlı döndüğü, soğutma sıvısının ve CPU'nun sıcaklığı üzerinde doğrudan ve belirgin bir etkiye sahiptir; ancak bunun dezavantajı, hangi sıcaklık düzeylerini kabul edilebilir bulduğunuza bağlı olarak sisteminize biraz gürültü getirebilmesidir. Sistemden ısıyı gerçekten uzaklaştıran unsur fanlardır; bu nedenle fan hızı, soğutma performansı açısından hayati öneme sahiptir.

Titan 240 AIO ile bazı testler yaptık; pompa maksimum hızda (2800 rpm) çalışırken fanlar %25 hızda (420 rpm) çalışıyordu ve sıvı soğutucumuz 49 °C'ye ulaştı; bu, bir soğutucu için oldukça yüksek bir sıcaklıktır. Fan hızlarını "aşırı" seviyeye ayarladığımızda ve fanlar 1400 rpm'de döndüğünde, soğutma sıvısı sıcaklığımız 20 dakika sonra 10 °C düştü; bu da fan hızının soğutma performansını ne kadar önemli ölçüde etkilediğini gösterdi.

Sonuç olarak, fan hızı, sıcaklıklar ve kabul edilebilir gürültü seviyesi arasında bir denge kurmanız gerekecek; bu durum, sahip olduğunuz CPU'nun türüne ve nasıl yapılandırıldığına da bağlıdır, zira 32 çekirdekli bir CPU, 12 veya 16 çekirdekli bir CPU'ya göre daha fazla soğutma gerektirecektir.

Pompanızı %100'ün altında, genellikle %70 veya %80 civarında sabit bir hıza ayarlamak ve fan hızını AIO soğutma sıvısı sıcaklığına göre kontrol ettirmek iyi bir uygulamadır; böylece fanlar sadece sıvı ısındığında hızlanır. Bazı kullanıcılar özel fan eğrisi kullanırken, diğerleri işleri oldukça basitleştirdiği için ön ayarları tercih ettiğinden, farklı ayarları denemeyi de düşünebilirsiniz. CORSAIR AIO'lardaön ayar kullanabilirsiniz; bu nedenle, sessiz çalışma ve mükemmel soğutma performansı için performans ile fan hızı arasında denge sağlayan, Quiet (Sessiz) ve Extreme (Aşırı) arasında iyi bir orta yol olan "balanced" (dengeli) ayarını öneririz.