200 mm Fanlar ve 120 mm/140 mm Fanlar: Dikkat Edilmesi Gerekenler

PC kurulumları için soğutma çözümleri söz konusu olduğunda, 200 mm'lik fanlar ile daha yaygın olan 140 mm veya 120 mm'lik fanlar arasında seçim yapmak bazen bir ikilem yaratabilir. Bu seçimi doğru yapmak gerçekten önemlidir; çünkü fanlarınız, özellikle bileşenleriniz çok fazla ısı ürettiğinde, bilgisayarınızın performansını ciddi şekilde etkileyebilir.

Hangi fan boyutunu seçeceğinize karar verirken, nihai kararınızı vermeden önce birkaç hususu göz önünde bulundurmanız gerekecektir. Bu makalenin ilerleyen bölümlerinde bu hususları ele alacağız; ancak önce biraz geri adım atıp bu fan boyutlarını yan yana inceleyelim ki genel bir fikir edinebilelim ve birbirlerinden ne kadar farklı olduklarına dair daha iyi bir bakış açısı kazanabilelim.

Hangi fan boyutunu seçeceğinize karar verirken, nihai kararınızı vermeden önce birkaç hususu göz önünde bulundurmanız gerekecektir. Bu makalenin ilerleyen bölümlerinde bu hususları ele alacağız; ancak önce biraz geri adım atıp bu fan boyutlarını yan yana inceleyelim ki, genel bir fikir edinebilelim ve birbirlerinden neyin ayırdığını daha iyi anlayabilelim.

Yukarıdaki tablodan da görülebileceği gibi, 200 mm’lik fanlar, daha geniş çapları sayesinde daha düşük devirde (RPM) daha fazla hava hareket ettirebilir; bu da kanatların daha geniş bir alanı taramasına yol açar. Bu özellik, daha az dikkat dağıtan, yani daha sessiz bir bilgisayar ortamı sağlamak isteyen kullanıcılar için ideal bir seçenek sunar; aynı zamanda bilgisayarın içi, yük altında bile serin kalır.

Fanlar kasaya monte edildiğinden, kullanmak istediğiniz fanları seçmeden önce kasanın teknik özelliklerine bakmanız gerekecektir. Öncelikle kasanın hangi boyutlardaki fanları destekleyebildiğine bakın. 120 mm ve 140 mm’lik fanlar, çok yönlülükleri ve uyumlulukları nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır; bu da onları en yaygın endüstri standardı boyutlar haline getirmektedir. Bu fanlar çoğu kurulumda daha kolay yerleştirilebilir ve genellikle özelleştirilebilir RGB aydınlatma ile optimize edilmiş performans için PWM kontrolü gibi çeşitli özelliklere sahiptir.

120 mm/140 mm fanlar, daha büyük fanlar kadar fazla hava hareket ettiremeyebilir; ancak, kasanın içine stratejik olarak yerleştirilen birden fazla küçük fan, etkili hava akışı düzenleri oluşturarak kasanın genelinde soğutma verimliliğini artırabilir.

Daha önce de belirtildiği gibi, 200 mm’lik fanlar genellikle dakikada kübik fit (CFM) cinsinden ölçülen daha fazla hava akışı sağlar. Örneğin, CORSAIR’ın iCUE LINK RX140 II RGB model inin teknik özelliklerinde 84,06 CFM değeri belirtilirken, aynı fan ailesindeki RX120 II RGB modelinde bu değer 64,72 CFM’dir. Ayrıca, 135 CFM hava akışı sağlayabilen CORSAIR RS200 modeli de 200 mm fanların yüksek hacimli hava akışı avantajını ortaya koymaktadır.

Daha basit hale getirmek için genel kural şudur:

• Daha az fanla maksimum ön hava akışı elde etmek istediğinizde 200 mm’lik modeli kullanın.
• Geniş uyumlulukla birlikte güçlü kasa hava akışı elde etmek istediğinizde 140 mm’lik modeli kullanın.
• Esnek yerleştirme veya yoğun fan/radyatör düzenleri gerektiğinde 120 mm'lik modelleri kullanın.

Hava, toz filtreleri, radyatör kanatçıkları, ısı emiciler veya sıkı ağ gibi dirençlerden geçmek zorunda kaldığında statik basınç önem kazanır. Bu, özellikle su altında kalacak (mecazi anlamda) PC kurulumlarında önemli bir faktördür; yani kurulum, CORSAIR Hydro X gibi sıvı soğutma bileşenleri kullanılarak özel su soğutmalı olacak demektir.

Özel bir su soğutmalı bilgisayar kurmak, kasanıza radyatörler yerleştireceğiniz anlamına gelir – ön, yan, üst ya da boyutuna bağlı olarak kasanızın radyatörü barındırabileceği herhangi bir yere. Eğer aklınızda bu tür bir kurulum varsa, CPU ve GPU’dan ısının etkili bir şekilde uzaklaştırılmasını sağlamak için yüksek statik basınçlı fanlar kullanmak çok önemlidir. Tasarımları gereği, 120 mm ve 140 mm fanlar her zaman 200 mm fanlara göre daha yüksek statik basınca sahiptir; bu durumdan kaçınmanın bir yolu yoktur.

Bununla birlikte, bu 200 mm’lik fanların artık devre dışı kaldığı anlamına gelmez. Özel bir su soğutmalı bilgisayar kuruyorsanız, farklı boyutlardaki fanları rahatlıkla bir arada kullanabilirsiniz. Radyatörleriniz için 120 mm veya 140 mm’lik fanlar kullanmayı düşünün ve ardından kasanın ön tarafında, daha fazla hava akışı olan alana bir veya iki adet 200 mm’lik fan ekleyin. İdeal kurulum şuna benzer bir şekilde olur:

• 120 mm: radyatörler, arka egzoz, soğutucular, dar alanlar
• 140 mm: kasa hava akışı ve bazı radyatör uygulamaları
• 200 mm: düşük dirençli açık ön hava girişi

Bilgisayar kurulumlarındaki gürültü seviyeleri, kime sorduğunuza göre büyük ölçüde değişebilir; herkesin bu konuda kendine özgü bir görüşü vardır. Ancak işte ilginç bir bilgi: 200 mm’lik fanlar daha düşük devirde çalışır, bu da çok daha sessiz oldukları anlamına gelir. Daha sessiz bir bilgisayar deneyimi arıyorsanız, 200 mm’lik fanlar kesinlikle aradığınız çözümdür.

CORSAIR RS200 fanı, maksimum 1.000 RPM hızında çalışır ve yalnızca 36,5 dBA gürültü üretir; bu da, fısıltı kadar sessiz bir sistem kurmak önceliğinizse, onu piyasadaki en iyi 200 mm fanlardan biri haline getirir. Özel PWM profili, mevcut termal koşullara göre RPM’yi ayarlayarak optimum verimliliği sağlar ve daha hafif iş yükleri sırasında gürültüyü en aza indirir.

Şimdi, 120 mm’lik fan ile 140 mm’lik fan arasında kararsız kalırsanız, aynı mantığı uygulamanız yeterlidir – daha büyük fan her zaman daha az gürültü çıkarır. Bu durumda, gürültü seviyesi açısından 140 mm’lik fanlar, 120 mm’lik fanlara göre avantajlı olacaktır.

Diyelim ki, sisteminizi 120 mm'lik fanlarla donatmak istiyorsunuz ve yine de gürültüyü en aza indirmek istiyorsunuz; iCUE LINK RX120 II RGB ve RX360 II RGB (Unified Frame) gibi, performanstan ödün vermeden sessiz çalışmak üzere özel olarak tasarlanmış 120 mm'lik fanlar mevcuttur.

Birçok PC kurucusu fan performansına ve ses düzeyine öncelik verse de, dürüst olalım: Fanların tasarımı ve RGB özellikleri karar verme sürecinde çok büyük bir rol oynuyor. Bu eğilim, fanların artık gizli bileşenler olmaktan çıktığı cam panelli ve “akvaryum tarzı” kasaların yaygınlaşmasıyla birlikte giderek daha belirgin hale geldi. Aksine, fanlar artık sahnenin merkezinde yer alıyor ve çerçeve rengi, aydınlatma stili, kanat tasarımı, kabloların görünürlüğü ve yönlendirme gibi faktörler, PC kurulumunun genel estetiğini gerçekten etkileyebiliyor.

Ayrıca, birçok bilgisayar kurucusu için fanlar, ana bileşenleri değiştirmeden bilgisayara kişisel bir hava katmanın kolay bir yoludur. Bu, piyasada şık görünmeyen 200 mm’lik fanlar olmadığı anlamına gelmez; sadece piyasada mevcut seçenekler, aralarından seçim yapabileceğiniz çok sayıda stil ve varyasyona sahip 120 ve 140 mm’lik fanların aksine oldukça sınırlıdır.

Önemli olan denge. Fanların estetiği önemlidir, çünkü sistemin ilk izlenimini fanlar şekillendirir — ancak en iyi fanlar sadece güzel görünmekle kalmaz, aynı zamanda uygun hava akışı sağlayabilmeli, gürültü seviyesini en aza indirmeli ve dar alanlardan hava geçirirken de etkili olmalıdır.

Sonuç olarak, 200 mm ile 120/140 mm fanlar arasında yapılacak seçim, kişinin ihtiyaçlarına ve tercihlerine bağlıdır. Orta veya tam kule tipi bir kasaya sahipseniz ve sessiz çalışmaya öncelik vermek istiyorsanız, 200 mm fanlar sizin için ideal seçim olabilir; ancak daha kompakt kurulumlara sahip olanlar ve sistemlerinde bolca RGB aydınlatma veya hatta özelleştirilebilir soğutma çözümleri kullanmak isteyenler, 140 mm ve 120 mm fanların sunduğu esnekliği tercih edebilirler.